الزمخشري

170

مقدمة الأدب ( فارسى )

زن كژچشم م [ نَامَ ] نَامَ بخفت 6 در خواب شد 7 در خاب شد نَوْمًا و مَنَامًا و تَنَبَّهْ يا نَوْمَانُ بيدار شو اى خفته ه [ شَوِهَ ] شَوِهَ زشت‌روى شد 6 قَبُحَ وجهُه شَوَهًا و هو أَشْوَهُ زشت‌روى و هي شَوْهَاءُ زن زشت روى [ فَوِهَ ] فَوِهَ فراخ‌دهان شد 5 فراخ‌دهن و درازدندان شد 6 صار فمُه واسعًا فَوَهًا و هو أَفْوَهُ فراخ‌دهان المُعْتَلّ العَيْن باليَاءِ ، ، ، أ [ شَاءَ ] شَاءَ الأَمْرَ بخواست كار را 6 أَرَادَ يَشَاؤُهُ شَيْئًا و شِيئَةً 5 بوَزْن شِيعَة بكسر الشين و مَشَاءَةً و مَشَائِيَةً و مَشِيئَةً 6 مَشِيَّةً ب [ هَابَ ] هَابَهُ بترسيد از وى 6 خافَه هَيْبَةً و مَهَابَةً ح [ فَيِحَ ] فَيِحَ فراخ‌كام شد 5 فراخ شد فَيَحًا و هو أَفْيَحُ فراخ‌كام 5 فراخ د [ جَيِدَ ] جَيِدَ درازكردن شد جَيَدًا و هو أَجْيَدُ درازكردن [ غَيِدَ ] غَيِدَ نازوك‌پوست شد 5 نازك‌خَلق شد ، نرم‌اندام شد غَيَدًا و هو أَغْيَدُ نازوك‌پوست 5 ناعم الجسم ر [ حَارَ ] حَارَ سركشته شد 5 خيره شد 6 صار متحيّرا يَحَارُ حَيْرَةً و هو حَائِرٌ سركشته و حَيْرَانُ مترادف و هم حَيَارى جمع [ غَارَ ] غَارَ على المَرْأَةِ من فُلَانٍ رشك بُرد بر زن از فلان غَيْرَةً و غَارًا و غِيَارًا و هو غَيْرَانُ مرد رشكين و غَيُورٌ مترادف و هم غَيَارَى [ غُيَارَى ] معا جمع و هي غَيْرَى زن رشكين ف [ خَيِفَ ] خَيِفَ زاغ‌چشم شد 5 بيك چشم سياه شد و بديكر سبز خَيَفًا و هو أَخْيَفُ مرد زاغ‌چشم [ هَيِفَ ] هَيِفَ باريك ميان شد 6 ضَمُرَ كشحُه هَيَفًا و هو أَهْيَفُ باريك ميان ل [ خَالَ ] خَالَ الرَّجُلَ كَرِيمًا پنداشت مرد را كريم 6 ظنَّ مَخِيلَةً و خَالًا و مَخَالَةً [ نَالَ ] نَالَ الشَّىْءَ بيافت چيز را 6 وَجَدَ و نَالَهُ أَمْرٌ رسيد بوى كارى و نَالَ من معَدُوِّهِ زيان كرد دشمن را 5 زيان رسيدش از دشمن 7 أَضَرَّ بِهِ و نَالَ الوَتِدَ برسيد بميخ 6 رسيد دست بميخ نَيْلًا المُعْتَلّ اللَام ، ، ، ب [ غَبِيَ ] غَبِيَ عَنْ كَذَا غافل شد از فلان كار 5 نادان و غافل شد و غَبِيَهُ مترادف غَبًى 6 و 7 غَبَاءً و غَبَاوَةً و هو غَبِيٌّ غافل 5 نادان ح [ ضَحِيَ ] ضَحِيَ للشَّمْسِ بافتاب نشست 5 بافتاب شد 6 پيدا نشست در آفتاب 7 بآفتاب كاه آمد و ضَحَى مترادف يَضْحَى ضَحَاءً و ضَحْيًا د [ رَدِيَ ] رَدِيَ هلاك شد رَدًى و هو رَدٍ هلاك شد [ صَدِيَ ] صَدِيَ تشنه شد 6 عطِش صَدًى و هو صَدٍ تشنه و صَادٍ مترادف و صَدْيَانُ مترادف و هي صَدْيَا زن تشنه [ نَدِيَ ] نَدِيَ تر شد 5 نمكين شد 6 نم كرفت ، رطُب نَدًى و نَدَاوَةً و نُدُوَّةً و هو نَدٍ تر 5 مُبْتَلّ 6 نم‌كرفته ذ [ أَذِيَ ] أَذِيَ مِنْهُ بِكَذَا بيازُرد از وى فلان كار 6 شُتم منه من الأذاءِ أَذًى و أَذَاةً و أَذِيَّةً و هو أَذٍ مرد آزُرده و آذٍ مترادف ر [ حَرِيَ ] حَرِيَ بِكَذَا سزاوار شد بفلان كار حَرًى و هو حَرٍ بِهِ سزاوار بدان 7 سزاوار و حَرًى مترادف و حَرِيٌّ مترادف 6 و منه أَحْرَى أي أَجْدَرُ و أَوْلى و أَحَقُّ [ شَرِيَ ] شَرِيَ جِلْدُهُ شيره بديد آورد پوست